و افرادى كه به هيچوجه از آن منتفع نشوند كمند ، بعلاوه حد اقل موجب اتمام حجت بر منكران مىشوند كه اين خود منفعت بزرگى است ( 1 ) . در حالى كه بعضى عقيده دارند آيه محذوفى دارد و مفهومش اين است تذكر ده خواه مفيد باشد يا نباشد ، « فذكر ان نفعت الذكرى او لم تنفع » و در حقيقت شبيه چيزى است كه در آيه 81 سوره نحل آمده است وَجَعَلَ لَكُمْ سَرابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ : « خداوند براى شما پيراهنهايى قرار داد كه شما را از گرما ( و سرما ) حفظ مىكند » در اين آيه فقط « گرما » ذكر شده و « سرما » به قرينه مقابله معلوم مىشود . ولى بعضى از مفسران اصرار دارند كه « جمله شرطيه » در اينجا مفهوم دارد ، و منظور اين است كه در آن جايى بايد تذكر دهى كه مفيد است ، و در آنجا كه هيچ فايده اى ندارد لازم نيست . اين احتمال نيز داده شده كه « ان » در اينجا « شرطيه » نباشد ، بلكه به معنى « قد » و براى تاكيد و تحقيق است و مفهوم جمله اين است : تذكر ده كه تذكر مفيد و سودمند است . از ميان اين چهار تفسير ، تفسير اول از همه مناسبتر به نظر مىرسد . برنامه عملى پيغمبر اكرم ص نيز گواه بر اين است كه او براى تبليغات و تذكرات خود هيچ قيد و شرطى قائل نبود و همگان را وعظ مىكرد و انذار مىنمود .

--> ( 1 ) و اينكه قرآن مىگويد : « * ( سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ ) * » « براى آنها يكسان است چه انذارشان كنى يا نكنى ( بقره - 6 ) تنها در مورد اقليتى از مردم است و گرنه اكثريت خواه ناخواه تحت تاثير سخنان بليغ و رسا واقع مىشوند ، منتها بعضى زيادتر ، بعضى كمتر ، و بعضى بسيار كمتر ولى به هر حال سخنان سنجيده غالبا اثر دارد ، بنا بر اين جمله شرطيه در اينجا از قبيل قيد غالبى است كه مفهوم ندارد .